فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل در شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران
بعد از تعویض مفصل زانو یا لگن، جراحی فقط اولین قدم است. بیشتر نتیجه‌ی نهایی، مثل راه‌رفتن بدون درد، پله‌رفتن و برگشتن به زندگی روزمره، به توانبخشی بعد از عمل بستگی دارد. برنامه‌ی درست از همان روزهای اول شروع می‌شود و با پیشرفت بهبودی، سخت‌تر و دقیق‌تر می‌شود.
برای ادامه‌ی توانبخشی بعد از ترخیص می‌توانید به شعب فیزیوسنتر در نارمک، پیروزی یا دولاب/خاوران (مناسب ساکنین شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران) مراجعه کنید.
علائم هشدار بعد از عمل
- درد، تورم، گرمی یا قرمزی ناگهانی در ساق پا؛ ممکن است لخته‌ی وریدی باشد
- تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه‌ی سینه یا سرفه‌ی خونی: فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید
- قرمزی، ترشح، بوی بد یا باز شدن زخم عمل، همراه با تب
- در تعویض لگن: درد شدید ناگهانی، کوتاه‌شدن یا چرخش پا و ناتوانی در تحمل وزن
- زمین‌خوردن یا ضربه‌ی شدید به مفصل تازه‌عمل‌شده
در این شرایط باید پزشک یا جراح ارزیابی کند و فیزیوتراپی تا آن زمان متوقف شود.
این صفحه برای چه کسانی است؟
بیشتر بیماران، تعویض مفصل زانو یا لگن را انجام می‌دهند و برنامه‌ی توانبخشی هر دو شبیه هم است، با تفاوت‌هایی در محدودیت‌ها. بعد از تعویض مفصل شانه هم برنامه‌ی ویژه‌ای لازم است؛ برای آشنایی با درمان‌های شانه می‌توانید صفحه‌ی فیزیوتراپی شانه را بخوانید.
اگر هنوز عمل نکرده‌اید و آرتروز زانو دارید، برنامه‌ی درمان‌های غیرجراحی و آماده‌سازی قبل از عمل در صفحه‌ی فیزیوتراپی زانو آمده است. قبل از جراحی، قوی‌بودن عضلات معمولاً به بهبودی سریع‌تر بعد از عمل کمک می‌کند.
مراحل توانبخشی بعد از عمل
معمولاً همان‌جا در بیمارستان شروع می‌شود: بلندشدن از تخت، ایستادن و چند قدم با واکر. هدف کنترل درد، پیشگیری از لخته و آماده‌کردن مفصل برای حرکت است.
تمرکز روی باز کردن و خم‌کردن مفصل، فعال‌کردن عضله‌ی چهارسر ران یا عضلات لگن، کنترل ورم و راه‌رفتن بهتر با واکر یا عصا.
تقویت جدی‌تر عضلات، تعادل، پله‌رفتن و کم‌کردن وابستگی به وسیله‌ی کمکی. زمان دقیق به نظر جراح و پیشرفت شما بستگی دارد.
بازگشت به فعالیت‌های روزمره و تفریحی، راه‌رفتن طولانی‌تر و حفظ قدرت در بلندمدت.
هدف‌های اصلی توانبخشی
- برگرداندن دامنه‌ی حرکت مفصل، به‌ویژه صاف‌شدن کامل زانو
- بازگرداندن قدرت عضلات اطراف زانو یا لگن
- راه‌رفتن ایمن، اول با وسیله‌ی کمکی و بعد بدون آن
- پله‌رفتن، بلندشدن از صندلی و نشستن روی توالت فرنگی بدون کمک
- کنترل درد و ورم بدون زیاده‌روی
- افزایش اعتمادبه‌نفس برای حرکت‌کردن
محدودیت‌های حرکتی بعد از عمل، به‌ویژه در لگن، به روش جراحی بستگی دارد. توصیه‌های جراح اولویت دارد و ما برنامه را در همان چارچوب پیش می‌بریم.
در خانه چه چیزی کمک می‌کند؟
- تمرین‌هایی را که یاد گرفته‌اید در طول روز چند بار و کوتاه تکرار کنید، به‌جای یک جلسه‌ی طولانی.
- برای ورم، پا را بالاتر از سطح قلب بگذارید و کیسه‌ی سرد را روی پارچه و برای مدت کوتاه استفاده کنید.
- راه‌رفتن‌های کوتاه و مکرر بهتر از یک پیاده‌روی طولانی است.
- مسیر خانه را از فرش‌های لغزنده و سیم‌ها خالی کنید و برای حمام دستگیره یا صندلی بگذارید.
- داروهای ضدلخته و مسکن را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
بازگشت به ورزش و فعالیت
بیشتر بیماران بعد از بهبودی می‌توانند پیاده‌روی، دوچرخه و شنا را شروع کنند. ورزش‌های پرضربه مثل دویدن، پرش یا ورزش‌های توپی باید با جراح مشورت شود. برای بازگشت مرحله‌به‌مرحله‌ی بقیه‌ی فعالیت‌ها، اصول آن در صفحه‌ی فیزیوتراپی ورزشی توضیح داده شده است.
مدت برنامه و پوشش بیمه
توانبخشی بعد از تعویض مفصل معمولاً چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد و بسته به سن، شدت آرتروز قبلی و نوع جراحی فرق می‌کند. بعد از ارزیابی اولیه، فاصله‌ی جلسات و زمان بازبینی تعیین می‌شود.
با توجه به بیشتر‌بودن تعداد جلسات، قبل از شروع از بیمه‌ی پایه و تکمیلی خود درباره‌ی سقف و فرانشیز بپرسید. تعرفه‌ها و فهرست بیمه‌ها در صفحه‌ی بیمه و تعرفه هست.
فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل برای ساکنین شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران
بعد از عمل، رفت‌وآمد با واکر یا عصا انرژی می‌برد؛ شعبه‌ای را انتخاب کنید که برای بیمار و همراه راحت‌تر قابل دسترسی باشد.
نارمک و پیروزی برای ساکنین شرق تهران و دولاب/خاوران برای ساکنین جنوب‌شرق و جنوب تهران در دسترس‌اند؛ برای مقایسه‌ی مسیرها، راهنمای فیزیوتراپی در جنوب تهران را هم ببینید. سایر عارضه‌ها را هم می‌توانید در فهرست بیماری‌های قابل درمان با فیزیوتراپی ببینید.
شعبه‌ی نزدیک برای ادامه‌ی توانبخشی
بیمار تازه‌عمل‌شده باید هفته‌ها رفت‌وآمد کند. شعبه‌ی نزدیک‌تر را انتخاب کنید و درباره‌ی مسیر ورود، پله و آسانسور با خود شعبه هماهنگ کنید.
شعبه نارمک (مهرزادفر)
نارمک، چهارراه سرسبز، ضلع شمال شرقی بزرگراه رسالت، ساختمان پزشکان سرسبز، پلاک ۶۴۶، طبقه سوم، واحد ۱۱
شعبه پیروزی (طب الرضا)
بزرگراه بسیج، خیابان پیروزی، پل دوم ابوذر، نرسیده به ائمه اطهار، خیابان برادران باقری، جنب داروخانه دکتر ذوالفقاری؛ داخل درمانگاه شبانه‌روزی طب الرضا
شعبه دولاب و خاوران (آزادگان)
دولاب، خیابان خاوران، خیابان عبدالحسین شیرازی، پلاک ۹۵
سوالات متداول فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل
چه زمانی بعد از عمل فیزیوتراپی شروع می‌شود؟
معمولاً روز اول یا دوم بعد از جراحی در بیمارستان، با بلندشدن و حرکت دادن مفصل. بعد از ترخیص، زمان مراجعه به مرکز را جراح یا گزارش ترخیص مشخص می‌کند.
زانو یا لگن بعد از عمل تا چه حد باید خم شود؟
هدف دامنه‌ی حرکت برای هر بیمار فرق می‌کند و به نوع پروتز، وضعیت قبلی مفصل و نظر جراح بستگی دارد. فیزیوتراپیست هدف شما را بعد از ارزیابی تعیین می‌کند و به‌تدریج پیش می‌برد.
ورم زانو تا کی ادامه دارد؟
مقداری ورم تا چند هفته و حتی چند ماه بعد از عمل طبیعی است و با فعالیت زیاد افزایش پیدا می‌کند. اگر ناگهان زیاد شد یا با درد و گرمی و قرمزی ساق همراه بود، به جراح خبر دهید.
چه زمانی می‌توانم رانندگی کنم؟
باید پای عمل‌شده بتواند با اطمینان ترمز بگیرد و دیگر مسکن‌های خواب‌آور مصرف نکنید. زمان دقیق را جراح تعیین می‌کند.
بعد از تعویض لگن چه حرکت‌هایی ممنوع است؟
بسته به روش جراحی، بعضی حالت‌ها مثل خم‌شدن عمیق، روی هم انداختن پاها یا چرخاندن پا به داخل ممکن است برای مدتی محدود شود. فهرست دقیق را از جراح بگیرید و با فیزیوتراپیست هم‌خوان کنید.
قبل از عمل هم می‌شود فیزیوتراپی کرد؟
بله. تقویت عضلات، آموزش استفاده از واکر و آماده‌سازی خانه قبل از عمل می‌تواند به حرکت زودتر و ایمن‌تر بعد از جراحی کمک کند.
برای اولین جلسه چه چیزی همراه ببرم؟
گزارش عمل و ترخیص، فهرست داروها و در صورت داشتن، واکر یا عصای خود را بیاورید. لباس راحت بپوشید تا مفصل قابل معاینه باشد.