فیزیوتراپی تونل کارپال در شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران
نیمه‌شب با دستی بی‌حس بیدار می‌شوید و ناچارید آن را تکان بدهید تا حالتان بهتر شود؟ یا گرفتن فرمان، موبایل و ماوس برایتان مورمور و درد دارد؟ این الگو برای سندرم تونل کارپال، یعنی فشار روی عصب مدیان در مچ، آشناست. اگر زود بررسی شود، معمولاً بدون جراحی هم می‌توان آن را مدیریت کرد.
معاینه و درمان مچ در شعب فیزیوسنتر در نارمک، پیروزی و دولاب/خاوران (مناسب ساکنین شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران) انجام می‌شود.
کدام انگشت‌ها بی‌حس می‌شوند؟
عصب مدیان کف دست را برای شست، اشاره، میانی و نیمی از انگشت حلقه (سمت شست) حس می‌دهد. به همین دلیل علائم تونل کارپال معمولاً این‌طور است:
- مورمور، بی‌حسی یا سوزش در شست، اشاره، میانی و نیمه‌ی حلقه‌ی دست
- معمولاً انگشت کوچک درگیر نمی‌شود
- تشدید علائم شب‌ها یا بعد از بیدارشدن از خواب
- تشدید با کار طولانی با کیبورد، گوشی، رانندگی یا نگه‌داشتن کتاب و روزنامه
- افتادن وسایل از دست یا ضعف در گرفتن لیوان و بستن دکمه
- خشکی یا درد که از مچ به ساعد بالا می‌رود
این الگو راهنماست و تشخیص نهایی با معاینه (و گاهی نوار عصب و عضله) انجام می‌شود.
این علائم را به تأخیر نیندازید
- ضعف ناگهانی دست یا صورت، اختلال گفتار یا افتادگی ناگهانی صورت؛ این‌ها نشانه‌ی احتمالی سکته‌اند و باید فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید
- لاغرشدن و گودافتادن برجستگی گوشتی پایین شست
- بی‌حسی ثابت و بدون وقفه در انگشتان که با تغییر وضعیت دست هم بهتر نمی‌شود
- درد، ورم و قرمزی مچ همراه با تب
- مشکل مچ و دست بعد از ضربه یا شکستگی
در این شرایط پزشک باید قبل از شروع فیزیوتراپی شما را ببیند.
چرا عصب مدیان تحت فشار می‌افتد؟
تونل کارپال فضای باریکی در مچ است که عصب مدیان و تاندون‌های خم‌کننده‌ی انگشتان از آن عبور می‌کنند. هر چیزی که این فضا را تنگ کند، می‌تواند به عصب فشار بیاورد:
- حرکات تکراری مچ و نگه‌داشتن مچ در حالت خم یا بازِ زیاد
- ورم و التهاب تاندون‌ها
- تغییرات هورمونی و احتباس مایع، مثل بارداری
- بعضی بیماری‌ها، از جمله دیابت، کم‌کاری تیروئید و آرتریت
- سابقه‌ی آسیب یا شکستگی مچ
گاهی علائم مشابه از گردن می‌آید و تفکیک آن‌ها مهم است؛ برای این حالت فیزیوتراپی گردن و برای درد همراه در بازو فیزیوتراپی شانه را ببینید.
درمان پله‌پله؛ از ساده به شدیدتر
اصلاح حالت مچ هنگام کار و خواب، استراحت‌های کوتاه و در صورت نیاز آتل شبانه که مچ را در وضعیت خنثی نگه می‌دارد.
تمرین‌های سُرخوردن عصب و تاندون، کشش و تقویت ملایم، درمان دستی و در صورت صلاح، الکتروتراپی یا لیزر برای کم‌کردن درد و التهاب.
اگر علائم پیشرفت کند یا با درمان غیرجراحی بهتر نشود، پزشک درباره‌ی تزریق یا جراحی تصمیم می‌گیرد. بعد از جراحی هم توانبخشی دست بخشی از بهبودی است.
چه ابزارهایی به کار می‌رود؟
- تمرین‌های سُرخوردن عصب: حرکت‌های کنترل‌شده برای آزادترشدن حرکت عصب در مسیرش
- آتل مچ: بیشتر برای شب‌ها، طبق نظر فیزیوتراپیست یا پزشک
- درمان دستی ملایم: برای عضلات و بافت‌های اطراف مچ، ساعد و گاهی گردن
- الکتروتراپی و لیزر: کمک به کنترل درد در بعضی بیماران
- آموزش ارگونومی: تنظیم ارتفاع کیبورد و ماوس، نحوه‌ی نگه‌داشتن گوشی و دسته‌ی ابزار
پاسخ بیماران متفاوت است و همه‌ی روش‌ها برای همه مناسب نیست؛ ترکیب درمان بعد از معاینه مشخص می‌شود.
شب و روز، چه چیزی را عوض کنید؟
- هنگام خواب مچ را خم نکنید و دست را زیر سر یا بالش جمع نکنید.
- روی میز کار، مچ دست‌ها را تقریباً هم‌راستا با ساعد نگه دارید.
- هر نیم ساعت چند دقیقه دست‌ها را شل کنید و انگشتان را باز و بسته کنید.
- موبایل را با دو دست یا روی پایه نگه دارید و ساعت‌ها با یک دست تایپ نکنید.
- دسته‌ی ابزارها یا فرمان را خیلی سفت نچسبید.
مدت درمان و هزینه
تونل کارپال خفیف ممکن است طی چند هفته بهتر شود، اما اگر مدت‌ها از شروع علائم گذشته یا عصب آسیب بیشتری دیده، بهبود کندتر است. برای هر بیمار بعد از معاینه یک بازه‌ی تقریبی تعیین می‌شود و در طول درمان بازبینی می‌شود.
هزینه‌ی جلسات به نوع خدمات و تعداد نواحی بستگی دارد و با بیمه‌ی پایه و تکمیلی قابل استفاده است. سقف و فرانشیز را قبل از شروع از بیمه بپرسید و فهرست و تعرفه را در صفحه‌ی بیمه و تعرفه ببینید.
فیزیوتراپی تونل کارپال برای ساکنین شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران
اگر دست‌هایتان با رانندگی و کار با کیبورد خسته می‌شود، شعبه‌ای را انتخاب کنید که بتوانید جلسه‌ها را میان کار روزانه جا بدهید.
نارمک و پیروزی برای ساکنین شرق تهران و دولاب/خاوران برای ساکنین جنوب‌شرق و جنوب تهران در دسترس‌اند؛ برای مقایسه‌ی مسیرها، راهنمای فیزیوتراپی در جنوب تهران را هم ببینید. سایر عارضه‌ها را هم می‌توانید در فهرست بیماری‌های قابل درمان با فیزیوتراپی ببینید.
شعبه‌ی نزدیک برای درمان دست و مچ
برای شروع، هر سه شعبه می‌توانند مچ و دست شما را معاینه کنند. شعبه‌ی نزدیک‌تر را انتخاب کنید و نوبت را مستقیم از همان بگیرید.
شعبه نارمک (مهرزادفر)
نارمک، چهارراه سرسبز، ضلع شمال شرقی بزرگراه رسالت، ساختمان پزشکان سرسبز، پلاک ۶۴۶، طبقه سوم، واحد ۱۱
شعبه پیروزی (طب الرضا)
بزرگراه بسیج، خیابان پیروزی، پل دوم ابوذر، نرسیده به ائمه اطهار، خیابان برادران باقری، جنب داروخانه دکتر ذوالفقاری؛ داخل درمانگاه شبانه‌روزی طب الرضا
شعبه دولاب و خاوران (آزادگان)
دولاب، خیابان خاوران، خیابان عبدالحسین شیرازی، پلاک ۹۵
سوالات متداول فیزیوتراپی تونل کارپال
بی‌حسی انگشتان از مچ است یا از گردن؟
الگوی انگشتان سرنخ می‌دهد؛ در تونل کارپال معمولاً انگشت کوچک درگیر نیست و علائم با خم‌شدن مچ بیشتر می‌شود. اگر با چرخاندن گردن بدتر یا بهتر می‌شود، ریشه‌ی گردنی هم محتمل است. تشخیص با معاینه انجام می‌شود.
آتل شبانه حتماً لازم است؟
برای بسیاری از بیماران آتل شبانه کمک‌کننده است، چون مانع خم‌شدن مچ در خواب می‌شود. نوع آتل و مدت استفاده را فیزیوتراپیست یا پزشک تعیین می‌کند؛ آتل بیش از حد سفت می‌تواند مشکل ایجاد کند.
برای تشخیص نوار عصب و عضله لازم است؟
اگر علائم واضح و خفیف باشد، همیشه لازم نیست. در موارد مبهم یا شدید، یا وقتی جراحی مطرح است، پزشک ممکن است نوار عصب و عضله بخواهد. نتیجه‌ی آن را هنگام مراجعه همراه ببرید.
در بارداری هم دستم بی‌حس شده؛ چه کنم؟
تونل کارپال در بارداری شایع است و اغلب بعد از زایمان کم می‌شود. هنگام مراجعه حتماً بارداری را بگویید تا روش‌های درمانی مناسب انتخاب شوند و بعضی روش‌ها استفاده نشوند.
بی‌حسی بعد از چند جلسه از بین می‌رود؟
بسته به مدت و شدت فشار روی عصب فرق می‌کند؛ از چند هفته تا چند ماه. نتیجه تضمین‌شده نیست و ادامه‌ی تمرین و اصلاح عادت‌ها مهم است.
چه زمانی جراحی تونل کارپال مطرح می‌شود؟
وقتی ضعف یا لاغری عضلات شست دیده شود، بی‌حسی ثابت باشد یا درمان غیرجراحی نتیجه ندهد. تصمیم با جراح است و بعد از عمل، فیزیوتراپی دست به بازگشت قدرت و حرکت کمک می‌کند.
برای گرفتن نوبت چه کنم؟
نوبت را از شعبه‌ای بگیرید که به شما نزدیک‌تر است. اگر نوار عصب، سونوگرافی یا آزمایش دارید، هنگام مراجعه با خود ببرید.