فیزیوتراپی فلج بل در شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران
صبح از خواب بیدار می‌شوید و می‌بینید یک طرف صورت‌تان افتاده، چشم کامل بسته نمی‌شود و لبخند کج است. ترسناک است، اما فلج بل (ضعف ناگهانی عصب صورت) در بیشتر موارد با گذر زمان بهتر می‌شود. فیزیوتراپی در کنار درمان پزشکی می‌تواند به عضلات صورت کمک کند در مسیر درست برگردند.
ارزیابی و پیگیری تمرین‌های صورت در شعب فیزیوسنتر در نارمک، پیروزی و دولاب/خاوران (مناسب ساکنین شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران) انجام می‌شود.
اول مطمئن شوید که سکته نیست
افتادگی ناگهانی صورت می‌تواند نشانه‌ی سکته مغزی هم باشد و فقط پزشک می‌تواند این دو را از هم جدا کند. اگر با افتادگی صورت هر یک از این موارد را دارید، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید:
- ضعف یا بی‌حسی ناگهانی دست یا پا
- به‌هم‌ریختگی گفتار یا مشکل در فهمیدن حرف دیگران
- سردرد ناگهانی و شدید، تاری دید یا سرگیجه‌ی شدید
حتی اگر فقط صورت افتاده باشد، همان روز به پزشک مراجعه کنید. در فلج بل، درمان دارویی، اگر پزشک لازم بداند، در روزهای اول بیشترین فایده را دارد؛ پس به تأخیر نیندازید. اطلاعات بیشتر درباره‌ی توانبخشی بعد از سکته در صفحه‌ی فیزیوتراپی سکته مغزی هست.
فلج بل چه شکلی است؟
- افتادگی و بی‌حالی یک سمت صورت، که ممکن است در عرض چند ساعت تا چند روز ایجاد شود
- ناتوانی در بستن کامل چشم و بالابردن ابرو در همان سمت
- کج‌شدن لبخند و ریزش آب یا غذا از گوشه‌ی دهان
- تغییر در حس چشایی، حساسیت به صدا یا درد پشت گوش در بعضی بیماران
- خشکی یا اشک‌ریزی زیاد چشم
تشخیص فلج بل با پزشک است. به طور معمول، تنها عصب صورت درگیر است و سایر اندام‌ها طبیعی‌اند.
مسیر معمول بهبودی
تمرکز روی محافظت از چشم، آموزش مراقبت‌های ساده و حرکت‌های بسیار ملایم است. فشار و تمرین شدید در این مرحله توصیه نمی‌شود.
وقتی عضلات شروع به حرکت می‌کنند، تمرین‌های کوچک و کنترل‌شده جلوی آینه کمک می‌کنند هر عضله در جای خودش و بدون حرکت اضافه فعال شود.
در بعضی بیماران حرکت‌های ناخواسته یا سفتی عضلات صورت باقی می‌ماند. تمرین‌های خاص و آموزش ریلکس‌کردن عضلات کمک می‌کند و در موارد شدید، پزشک روش‌های دیگری پیشنهاد می‌دهد.
مراقبت از چشم، اولین اولویت
وقتی پلک کامل بسته نمی‌شود، سطح چشم خشک می‌شود و ممکن است آسیب ببیند. چند اقدام معمول:
- پزشک معمولاً اشک مصنوعی یا ژل چشم تجویز می‌کند؛ طبق دستور او استفاده کنید.
- شب‌ها با نظر پزشک چشم را با روش مناسب بپوشانید تا خشک نشود.
- در معرض باد و گرد و غبار عینک بزنید.
- اگر چشم قرمز، دردناک یا تار شد، همان روز به چشم‌پزشک مراجعه کنید.
در جلسه‌ها چه کار می‌کنیم؟
- ارزیابی عضلات صورت: بررسی میزان حرکت هر سمت، تقارن و حرکت‌های همراه ناخواسته
- تمرین‌های ملایم و کنترل‌شده: حرکت‌های آهسته و کوچک، معمولاً جلوی آینه
- ماساژ و آزادسازی ملایم: برای کم‌کردن سفتی و کشیدگی عضلات صورت و گردن
- آموزش خودمراقبتی: نحوه‌ی تمرین در خانه، مقدار مناسب و علائم زیاده‌روی
- روش‌های کمکی: در صورت صلاح و بعد از مرحله‌ی حاد، روش‌هایی مثل الکتروتراپی با احتیاط انتخاب می‌شوند
در فلج بل «بیشتر» همیشه «بهتر» نیست. تمرین زیاد یا شدید ممکن است حرکت‌های ناخواسته را زیاد کند؛ به همین دلیل میزان و نوع تمرین را فیزیوتراپیست تنظیم می‌کند.
تمرین در خانه؛ چند اصل ساده
- فقط حرکت‌هایی را که یاد گرفته‌اید انجام دهید و مقدار آن را زیاد نکنید.
- جلوی آینه تمرین کنید تا هر دو سمت صورت را مقایسه کنید.
- حرکت‌ها آهسته و کوچک باشد؛ اگر سمت سالم بیش از حد کار می‌کند، دامنه را کمتر کنید.
- صورت را با فشار نکشید و به‌شدت ماساژ ندهید.
- هنگام غذاخوردن، از سمت سالم کمک بگیرید و آهسته بجوید تا گاز نگیرید.
مدت پیگیری و هزینه
سرعت بهبودی فلج بل فرق می‌کند. بعضی بیماران طی چند هفته بهتر می‌شوند و بعضی چند ماه زمان لازم دارند. بیشتر بیماران بهبودی خوبی پیدا می‌کنند، اما سرعت و میزان آن برای همه یکسان نیست و نتیجه تضمین‌شده نیست. بعد از معاینه، فاصله‌ی جلسات و زمان بازبینی تعیین می‌شود.
هزینه و پوشش بیمه‌ی جلسات به نوع خدمات و بیمه‌نامه‌ی شما بستگی دارد؛ پیش از شروع سقف و فرانشیز را بپرسید و جزئیات را در صفحه‌ی بیمه و تعرفه ببینید.
فیزیوتراپی فلج بل برای ساکنین شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران
در فلج بل، پیگیری منظم جلسه‌ها اهمیت دارد؛ شعبه‌ای را انتخاب کنید که رفت‌وآمد مرتب به آن برایتان ممکن باشد.
اگر محل زندگی یا کارتان در شرق، جنوب‌شرق یا جنوب تهران است، سه شعبه‌ی فیزیوسنتر (نارمک، پیروزی و دولاب/خاوران) را مقایسه کنید؛ نکته‌های ویژه‌ی جنوب تهران در این راهنما آمده است. سایر عارضه‌ها را هم می‌توانید در فهرست بیماری‌های قابل درمان با فیزیوتراپی ببینید.
شعبه‌ی نزدیک برای ارزیابی و تمرین صورت
جلسه‌های فلج بل کوتاه‌اند و معمولاً چند بار تکرار می‌شوند؛ پس شعبه‌ای را انتخاب کنید که رفت‌وآمد مرتب به آن برایتان راحت باشد.
شعبه نارمک (مهرزادفر)
نارمک، چهارراه سرسبز، ضلع شمال شرقی بزرگراه رسالت، ساختمان پزشکان سرسبز، پلاک ۶۴۶، طبقه سوم، واحد ۱۱
شعبه پیروزی (طب الرضا)
بزرگراه بسیج، خیابان پیروزی، پل دوم ابوذر، نرسیده به ائمه اطهار، خیابان برادران باقری، جنب داروخانه دکتر ذوالفقاری؛ داخل درمانگاه شبانه‌روزی طب الرضا
شعبه دولاب و خاوران (آزادگان)
دولاب، خیابان خاوران، خیابان عبدالحسین شیرازی، پلاک ۹۵
سوالات متداول فیزیوتراپی فلج بل
فلج بل خودبه‌خود خوب می‌شود؟
در بسیاری از بیماران بهبودی تدریجی دیده می‌شود، ولی در بعضی ضعف یا حرکت‌های ناخواسته باقی می‌ماند. پیگیری پزشکی در روزهای اول و تمرین‌های درست می‌تواند به مسیر بهتر بهبودی کمک کند.
چند روز بعد از شروع علائم می‌توانم برای فیزیوتراپی بیایم؟
ابتدا پزشک باید علت را مشخص کند. بعد از آن، ارزیابی و آموزش مراقبت‌ها می‌تواند زود شروع شود، اما تمرین‌های فعال را فیزیوتراپیست بر اساس مرحله‌ی بیماری تعیین می‌کند.
ماساژ و کشیدن صورت به بهبودی کمک می‌کند؟
ماساژ ملایم و آموزش‌دیده می‌تواند سفتی را کم کند، اما کشیدن یا فشار شدید ممکن است ضرر داشته باشد. بهتر است فقط روش آموزش‌داده‌شده را انجام دهید.
برق‌درمانی برای فلج بل لازم است؟
همه‌ی بیماران به آن نیاز ندارند و در مرحله‌ی حاد معمولاً با احتیاط استفاده می‌شود. فیزیوتراپیست بر اساس مرحله و پاسخ شما تصمیم می‌گیرد.
غذاخوردن و حرف‌زدنم دچار مشکل شده؛ چه کنم؟
آهسته بجوید و غذا را بیشتر روی سمت سالم نگه دارید. اگر نوشیدن، بلع یا گفتارتان به‌طور جدی مختل است یا مشکل از افتادگی صورت فراتر می‌رود، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
ممکن است دوباره فلج بل بگیرم؟
عود در بعضی افراد دیده می‌شود. اگر دوباره افتادگی ناگهانی صورت پیدا کردید، از اول با پزشک مشورت کنید و آن را فلج بل قبلی فرض نکنید.
برای شروع ارزیابی چه کاری لازم است؟
به شعبه‌ی نزدیک زنگ بزنید یا پیام بگذارید و بگویید چند روز از شروع علائم گذشته است. اگر پزشک آزمایش یا گزارشی داده، همراه بیاورید.