فیزیوتراپی خار پاشنه در شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران
اولین قدم‌های صبح یا بلندشدن بعد از یک نشستن طولانی؛ ناگهان دردی تیز زیر پاشنه حس می‌کنید، انگار میخی در آن فرو رفته باشد. بعد از چند قدم درد کمتر می‌شود، اما آخر روز یا فردا صبح دوباره برمی‌گردد. این الگو برای «خار پاشنه» آشناست و بیشتر وقت‌ها به التهاب و فشار روی بافت کف پا مربوط است، نه خودِ خار استخوانی.
برای معاینه‌ی پا و برنامه‌ی درمان می‌توانید به شعب فیزیوسنتر در نارمک، پیروزی یا دولاب/خاوران (مناسب ساکنین شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران) مراجعه کنید.
خار پاشنه دقیقاً چیست؟
خار پاشنه زائده‌ی کوچک استخوانی در زیر استخوان پاشنه است که در رادیوگرافی دیده می‌شود. نکته‌ی مهم این است که بسیاری از افراد خار دارند و هیچ دردی ندارند، و بسیاری از افراد دردمند هم خار ندارند. بیشتر دردها از التهاب یا فرسودگی نوار محکمی در کف پا می‌آید که پاشنه را به انگشتان وصل می‌کند و فاسیای کف پایی نام دارد.
به همین دلیل، در بیشتر موارد درمان به برداشتن خار مربوط نیست؛ هدف کم‌کردن فشار روی کف پا، کشیدن و تقویت بافت‌ها و اصلاح عواملی است که این فشار را ایجاد می‌کنند.
درد پاشنه سه الگوی اصلی دارد
زیر پاشنه، با اولین قدم‌ها
شایع‌ترین الگو. درد در مرکز یا لبه‌ی داخلی زیر پاشنه است، صبح یا بعد از استراحت شدیدتر می‌شود و با راه‌رفتن کم‌کم کاهش می‌یابد. بعد از ایستادن یا راه‌رفتن طولانی ممکن است دوباره برگردد.
پشت پاشنه، نزدیک تاندون آشیل
درد و حساسیت در پشت پاشنه، همراه با سفتی ساق. با بالارفتن از شیب، پله یا کفش‌های خیلی صاف و سفت بدتر می‌شود. دونده‌ها بیشتر دچار آن می‌شوند؛ اگر ورزشکار هستید، راهنمای فیزیوتراپی ورزشی برنامه‌ی بازگشت ایمن را توضیح می‌دهد.
مرکز پاشنه، شبیه کوفتگی
دردی عمیق مثل کوفتگی که با فرود روی سطح سخت، مثلاً راه‌رفتن پابرهنه روی کاشی یا پریدن، بیشتر می‌شود. گاهی به بالشتک چربی زیر پاشنه مربوط است که با افزایش سن یا وزن و فشار زیاد نازک می‌شود.
اگر درد از کمر یا پشت ران به پاشنه می‌رسد و با نشستن یا خم‌شدن تغییر می‌کند، ریشه‌ی آن شاید عصبی باشد؛ صفحه‌ی کمر درد را هم بخوانید.
چه چیزی پاشنه را بدتر می‌کند؟
- ایستادن یا راه‌رفتن طولانی روی سطح سخت، مثلاً در محل کار
- کفش‌های بی‌حمایت، خیلی صاف یا فرسوده؛ دمپایی و پابرهنه‌راه‌رفتن روی کف سخت
- سفتی عضلات ساق و تاندون آشیل
- افزایش وزن یا بالارفتن ناگهانی فعالیت، مثل شروع دویدن یا کوه‌پیمایی
- کف پای صاف یا قوس خیلی بلند که فشار را نابرابر پخش می‌کند
- تغییر الگوی راه‌رفتن به‌خاطر درد زانو یا لگن؛ برای حالت اول فیزیوتراپی زانو را ببینید
سه گام درمان پاشنه
کم‌کردن موقت دویدن، پرش و ایستادن طولانی، انتخاب کفش حمایتی و در صورت لزوم ارزیابی نیاز به کفی یا پدهای پاشنه. هدف آرام‌شدن التهاب است، نه استراحت کامل.
کشش فاسیای کف پا و عضلات ساق و بعد تقویت تدریجی عضلات کف پا و ساق، تا بافت‌ها بار روزانه را بهتر تحمل کنند.
راه‌رفتن، ایستادن و ورزش به‌تدریج بیشتر می‌شود و نشانه‌های عود زیر نظر گرفته می‌شود.
ابزارهای درمان
- کشش و تمرین‌های تقویتی: مهم‌ترین بخش درمان درد پاشنه
- درمان دستی: برای عضلات ساق و بافت‌های نرم کف پا
- الکتروتراپی و لیزر: کنترل درد و التهاب در مراحل دردناک
- معاینه‌ی راه‌رفتن و پا: بررسی قوس پا، نحوه‌ی تماس با زمین و نوع کفش
- آموزش خودمراقبتی: برنامه‌ی روزانه‌ای که خودتان در خانه انجام می‌دهید
درد پاشنه معمولاً ماه‌ها طول می‌کشد و صبر و ادامه‌ی منظم برنامه در آن نقش اصلی دارد؛ نتیجه برای همه یکسان نیست.
این‌ها درد پاشنه‌ی معمولی نیستند
- درد شدید و ناتوانی در تحمل وزن بعد از ضربه، پرش یا سقوط
- صدای ناگهانی شبیه «پَک» پشت پاشنه و ضعف در بلندشدن روی پنجه
- قرمزی، گرمی و ورم پاشنه همراه با تب
- بی‌حسی، سوزش یا مورمور کف پا که با راه‌رفتن عوض نمی‌شود
- هر زخم، تغییر رنگ یا ورم در پای فرد دیابتی
- درد هر دو پاشنه همراه با خشکی صبحگاهی طولانی در کمر یا مفاصل
در این موارد قبل از شروع فیزیوتراپی باید پزشک پا و علت درد را بررسی کند.
برنامه‌ی ساده‌ی روزانه
- قبل از اولین قدم صبح، پنجه‌ی پا را به سمت خودتان بکشید و کف پا را چند ثانیه نگه دارید.
- روزی چند بار ساق را کنار دیوار بکشید و هر بار چند ثانیه نگه دارید.
- کف پا را روی یک بطری سرد یا توپ کوچک بغلتانید.
- در خانه هم کفش یا دمپایی حمایتی بپوشید و پابرهنه روی سطح سخت راه نروید.
- شدت راه‌رفتن، دویدن یا ایستادن را بیش از حد و ناگهانی بالا نبرید.
این تمرین‌ها جای معاینه را نمی‌گیرند. اگر درد با آن‌ها بیشتر می‌شود، آن‌ها را متوقف کنید و از فیزیوتراپیست بپرسید.
مدت درمان و هزینه
درد پاشنه اغلب آهسته بهتر می‌شود و بسته به شدت و مدت علائم از چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد. بعد از معاینه، برآورد تقریبی و فاصله‌ی بازبینی مشخص می‌شود.
هزینه‌ی جلسات پاشنه با توجه به خدمات و تعداد نواحی تعیین می‌شود و با بیمه‌ی پایه و تکمیلی قابل استفاده است. سقف و فرانشیز را از بیمه بپرسید و تعرفه‌ها را در صفحه‌ی بیمه و تعرفه ببینید.
فیزیوتراپی خار پاشنه برای ساکنین شرق، جنوب‌شرق و جنوب تهران
برای درد پاشنه، راه‌رفتن‌های طولانی آزاردهنده است؛ شعبه‌ی نزدیک‌تر به خانه یا محل کار، مسیر پیاده یا سواری کوتاه‌تری برای شما دارد.
شعبه‌های نارمک و پیروزی در شرق تهران و شعبه‌ی دولاب و خاوران در جنوب‌شرق تهران هستند. ساکنین جنوب تهران هم می‌توانند از راهنمای فیزیوتراپی در جنوب تهران برای انتخاب شعبه کمک بگیرند. سایر عارضه‌ها را هم می‌توانید در فهرست بیماری‌های قابل درمان با فیزیوتراپی ببینید.
شعبه‌ی نزدیک برای معاینه‌ی پا و پاشنه
درمان پاشنه چند هفته‌ی منظم می‌خواهد. شعبه‌ای را انتخاب کنید که رفت‌وآمد مکرر به آن برایتان سخت نباشد و از همان‌جا نوبت بگیرید.
شعبه نارمک (مهرزادفر)
نارمک، چهارراه سرسبز، ضلع شمال شرقی بزرگراه رسالت، ساختمان پزشکان سرسبز، پلاک ۶۴۶، طبقه سوم، واحد ۱۱
شعبه پیروزی (طب الرضا)
بزرگراه بسیج، خیابان پیروزی، پل دوم ابوذر، نرسیده به ائمه اطهار، خیابان برادران باقری، جنب داروخانه دکتر ذوالفقاری؛ داخل درمانگاه شبانه‌روزی طب الرضا
شعبه دولاب و خاوران (آزادگان)
دولاب، خیابان خاوران، خیابان عبدالحسین شیرازی، پلاک ۹۵
سوالات متداول فیزیوتراپی خار پاشنه
خار پاشنه با فیزیوتراپی از بین می‌رود؟
خود خار استخوانی با فیزیوتراپی برداشته نمی‌شود، اما چون معمولاً منشأ درد نیست، درد می‌تواند با کشش، تقویت و اصلاح فشار بهتر شود. حتی اگر خار در رادیوگرافی بماند، ممکن است درد کم شود.
چرا دردم فقط صبح‌ها شدید است؟
در طول شب، نوار کف پا کوتاه و سفت می‌شود و اولین قدم‌ها ناگهان آن را می‌کشد. به همین دلیل کشش قبل از ایستادن و چند حرکت ملایم صبح می‌تواند درد اولین قدم‌ها را کم کند.
کفی طبی یا پد پاشنه لازم است؟
برای بعضی افراد مفید است، مخصوصاً با کف پای صاف یا قوس بلند. تصمیم بعد از معاینه گرفته می‌شود و فقط به‌خاطر درد پاشنه همیشه سراغ کفی نروید.
شاک‌ویو یا تزریق کورتون چه نقشی دارد؟
اگر درد با درمان‌های پایه مقاوم ماند، پزشک ممکن است این‌ها را در نظر بگیرد. این روش‌ها جای کشش و تقویت را نمی‌گیرند و در دسترس‌بودن هر روش به مرکز بستگی دارد؛ هنگام تماس بپرسید.
کی نیاز به جراحی پیدا می‌کنم؟
جراحی فقط در موارد کمی لازم می‌شود، آن هم معمولاً بعد از مدتی که درمان‌های غیرجراحی با پیگیری منظم نتیجه نداده‌اند. تصمیم با پزشک است.
می‌توانم با درد پاشنه ورزش کنم؟
معمولاً بله، اما نوع ورزش را باید تغییر داد. فعالیت‌هایی مثل دوچرخه و شنا فشار کمتری به پاشنه می‌آورند. دویدن، پرش و ورزش‌های توپی را با نظر فیزیوتراپیست و به‌تدریج ادامه دهید.
برای معاینه‌ی پا چه چیزی همراه ببرم؟
کفش‌هایی را که بیشتر می‌پوشید، به‌ویژه آن‌هایی که ساییده شده‌اند، همراه بیاورید. اگر رادیوگرافی یا سونوگرافی پا دارید هم بیاورید.